Alacak yaşlandırma (vade analizi) nedir, ne işe yarar?

Öbekler ve anlamları

Yaygın ayrım beş öbektir ve her birinin karşılığı farklı bir davranıştır:

• **Vadesi gelmemiş** — henüz borç değil sayılır; takip edilecek bir şey yok
• **1-30 gün** — unutkanlık aralığı; kısa bir hatırlatma çoğu zaman yetiyor
• **31-60 gün** — nakit sıkışıklığı işareti; ödeme planı konuşulacak aralık
• **61-90 gün** — tahsilat olasılığı belirgin biçimde düşüyor
• **90+ gün** — karar aralığı: ya yapılandır ya da tahsil edilemeyen olarak kapat

Yaşlandırma hangi kararı değiştirir?

Birincisi, kime önce telefon edileceğini. Aynı gün iki müşteriyi arayacak vaktiniz varsa, 70 gündür bekleyen 8.000 ₺ ile dün geciken 40.000 ₺ arasında seçim yapmak gerekir — ve doğru cevap her zaman büyük rakam değildir.

İkincisi, vade politikasını. 60 gün üstü kova sürekli doluyorsa sorun tahsilatta değil, baştan verilen vadededir. Üçüncüsü, nakit planını: önümüzdeki ay hangi paranın gerçekten geleceğini yaşlandırma söyler, toplam alacak değil.

Gecikme günü nasıl hesaplanır?

Gecikme, vadeden bugüne kadar geçen takvim günü sayısıdır ve saklanmaz — her bakışta yeniden hesaplanmalıdır. Bir kere hesaplayıp kaydeden bir sistem, ertesi gün yanlış olur; bir hafta sonra herkes o rakama güvenmeyi bırakır.

Ayrıca gün, işletmenin kendi saat dilimine göre hesaplanmalıdır. Sunucu başka bir saat diliminde ise gece yarısından sonra girilen kayıtlar bir gün kayabilir — vadesi dün olan bir alacak "bugün" görünür.

Tabloya bakarken düşülen iki hata

Para birimlerini toplamak. 100 USD ile 100 TRY hiçbir şeyin 200'ü değildir; yaşlandırma para birimi başına ayrı okunur.

Tahsil edilemeyeni açık saymak. Vazgeçilen bir alacak 90+ kovasında durmaya devam ederse tablo her ay daha kötü görünür ve bir süre sonra kimse bakmaz. Tahsil edilemeyen kayıt açık bakiyeden çıkmalı ama defterde kalmalıdır: o iş gerçekten yapıldı ve o zarar gerçek.